Twój harmonogram wycieczki:
Rynek Staromiejski
To tutaj zaczyna się Twoja podróż po Gwiazdozbiorze Gotyku. Stań na chwilę na Rynku i spójrz wokół, już z jednego miejsca zobaczysz kilka różnych rozdziałów historii Stargardu.
- Ratusz - jeden z najokazalszych gotyckich ratuszy Pomorza Zachodniego. Spójrz na jego dekoracyjny szczyt. To jeden z najbardziej charakterystycznych elementów stargardzkiego gotyku.
- Odwach - dawna wartownia stargardzkiego garnizonu. Dziś jest częścią Muzeum Archeologiczno-Historycznego.
- Kamienice barokowe nr 3 i 4 - zwróć uwagę, jak ich późniejsza, barokowa forma kontrastuje z gotyckim Ratuszem. Dziś również spełniają funkcje muzealne i turystyczne.
- Pomnik Kolejarza - podejdź i przywitaj się z Kolejarzem. To ukłon w stronę kolejowej historii Stargardu i ludzi, którzy po wojnie współtworzyli miasto. Zwróć uwagę na lampę i rozkład jazdy, które trzyma w dłoniach. Co roku 12 Maja Stargard świętuje Dzień Pioniera upamiętniając pierwszych polskich mieszkańców. To w tym dniu polski Zarząd Miasta objął administracją cały ówczesny Starogród (Stargard).
Gdzieś na Rynku czeka na Ciebie jeden ze Stargardzkich Gryfików. Odszukaj go i sprawdź, co trzyma w łapach. Jego atrybuty prowadzą do historii dawnego Fizykatu i jednego z najbardziej niezwykłych mieszkańców Stargardu. Znalazłeś? Zeskanuj kod QR przy gryfiku i wykonaj zadanie.
Rynek Staromiejski ma więcej historii do opowiedzenia?
Zobacz szczegóły
Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Królowej Świata
To jeden z najważniejszych punktów Gwiazdozbioru Gotyku. Zanim wejdziesz do środka, obejdź Kolegiatę i spójrz na jej monumentalną ceglaną bryłę. Dopiero później przekrocz próg, wnętrze pokazuje zupełnie inną skalę tego miejsca.
- Spójrz w górę - nawa główna ma 30,2 metra wysokości, dzięki czemu stargardzka Kolegiata jest najwyżej sklepionym kościołem w Polsce.
- Przyjrzyj się detalom - maswerki, rozety, wimpergi i dekoracje z cegły pokazują kunszt gotyckich budowniczych. Szczególnie bogato opracowana jest wschodnia część świątyni.
- Zajrzyj do wnętrza - nie kończ zwiedzania na fasadzie. W środku zwróć uwagę na sklepienia, kaplice, obejście prezbiterium i galerię tryforyjną.
- Rozejrzyj się wokół Kolegiaty - tuż obok stoją trzy zabytkowe kamieniczki tworzące Zespół Plebanii. Są częścią historycznego zespołu Kolegiaty.
- Pomnik Historii – Kolegiata, budynki plebanii oraz średniowieczne obwarowania Stargardu tworzą zespół uznany w 2010 roku przez Prezydenta RP za Pomnik Historii. W oficjalnym rozporządzeniu Kolegiata została określona jako jedna z najznakomitszych gotyckich świątyń obszaru nadbałtyckiego.
- Ponad 700 lat historii – budowę ceglanej świątyni rozpoczęto pod koniec XIII wieku, a swój zasadniczy średniowieczny kształt uzyskała pod koniec XV wieku.
- Europejski Szlak Gotyku Ceglanego – Kolegiata leży na europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego i jest jednym z najcenniejszych zabytków tego typu na południowym wybrzeżu Bałtyku.
Ta gwiazda kryje znacznie więcej.
Odkryj jej historię
Fortyfikacje Stargardu
Zacznij przy Baszcie Tkaczy (zw. także Lodową) i rusz wzdłuż zachowanych murów miejskich. To właśnie one poprowadzą Cię przez kolejną część Gwiazdozbioru Gotyku, między basztami, bramami i śladami dawnego systemu obronnego miasta.
- Baszta Tkaczy - spójrz w górę - 31-metrowa baszta należała do najpotężniejszych elementów obronnych miasta. Wraz z Basztą Morze Czerwone należy do najbardziej okazałych baszt w Polsce.
- Mury miejskie - nie szukaj kolejnego punktu po prostu idź dalej i trzymaj się murów. Miejscami osiągają do 8 metrów wysokości, a wraz z bramami, basztami i bastejami tworzyły rozbudowany system obronny miasta.
- Basteja - zatrzymaj się przy niej na chwilę. Została wysunięta przed linię murów i przystosowana do użycia broni palnej. W 2013 roku XVI-wieczna budowla została odbudowana i przystosowany do pełnienia funkcji muzealnej. Dziś jest częścią Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Stargardzie.
- Brama Pyrzycka - idź dalej i przejdź przez jedną z dawnych bram prowadzących do miasta. Jej początki sięgają XIII wieku.
- Baszta Morze Czerwone - teraz spójrz w górę - 34 metry czynią ją najbardziej okazałą spośród zachowanych baszt w Polsce.
- 2260 metrów – tyle liczył pełny obwód średniowiecznych murów Stargardu. Do dziś zachował się ponad kilometr dawnych obwarowań.
- Nie tylko mury – średniowieczne mury obronne wraz z Kolegiatą Mariacką tworzą zespół uznany za Pomnik Historii.
Jak bronił się średniowieczny Stargard? Poznaj historie murów, baszt i bram, które przez wieki strzegły miasta.
Zobacz szczegóły
Szukaj Gwiazdy
Masz już za sobą kilka gwiazd Gwiazdozbioru Gotyku. Teraz czas na chwilę zwolnić, odpocząć i poznać Stargard także od kuchni. Wybierz miejsce oznaczone znakiem Partner Gwiazdozbioru Gotyku. Gwiazda w witrynie lub przy wejściu podpowie Ci, gdzie warto zatrzymać się na obiad, kawę albo coś słodkiego.
Poznaj miejsca, w których warto zatrzymać się na dobry posiłek, kawę lub coś słodkiego
Odkryj smaki Stargardu
Kościół św. Jana Chrzciciela
Po przerwie wróć w okolice Baszty Morze Czerwone i rusz przez Park Bolesława Chrobrego w stronę charakterystycznej, strzelistej wieży Kościoła św. Jana Chrzciciela. Trudno ją przeoczyć – widać ją z daleka.
- 99-metrowej wieży - spójrz w górę, to jeden z najbardziej charakterystycznych punktów panoramy Stargardu.
- Blendy stargardzkiej - przyjrzyj się dekoracji wieży. Pojawia się tutaj charakterystyczny dla stargardzkiej architektury motyw blendy stargardzkiej.
- Kryształowych sklepień - jeśli świątynia jest dostępna do zwiedzania, zajrzyj do środka. W kaplicach obejścia chóru zachowały się unikatowe na Pomorzu sklepienia kryształowe.
- Wielki dzwon Jan Maria - w kościele znajduje się największy średniowieczny dzwon Pomorza i trzeci instrument tej klasy w Polsce z 1464 r. (waga - 3876 kg, dolna średnica - 178 cm). Jan Maria jest dziełem ludwisarzy stargardzkich.
Rozglądaj się uważnie. W okolicy czeka na Ciebie kolejny Stargardzki Gryfik. Znajdź go i sprawdź, jaką historię miasta opowiada.
Poznaj historię tej wyjątkowej gwiazdy.
Zobacz szczegóły
Brama Młyńska
Idąc dalej Plantami, dotrzesz nad rzekę Inę. Na miejskiej odnodze rzeki czeka na Ciebie jedna z najbardziej charakterystycznych budowli Stargardu – Brama Młyńska, jedyna w Polsce (jedna z dwóch w Europie) rozpięta bezpośrednio nad nurtem rzeki. Pochodzi z połowy XV wieku.
- Widoku od strony Iny - odejdź kilka kroków i zobacz bramę razem z rzeką. Dopiero z tej perspektywy najlepiej widać, jak niezwykła jest jej konstrukcja.
- Dwóch wież - spójrz na smukłe wieże wyrastające ponad główną bryłę i charakterystyczne stargardzkie blendy.
- Nabrzeża dawnego portu - w średniowieczu Brama Młyńska chroniła dostęp do stargardzkiego portu znajdującego się wewnątrz obwarowań. Na noc opuszczano bronę bezpośrednio do koryta Iny.
Dlaczego średniowieczne miasto potrzebowało bramy nad rzeką?
Dowiedz się więcej
Baszta Białogłówka
Idąc dalej wokół historycznego centrum, dotrzesz do Baszty Białogłówki. To kolejny mocny punkt stargardzkich fortyfikacji, 30-metrowa baszta z pierwszej połowy XV wieku.
- Białego zwieńczenia - to właśnie ono dało początek jednej z wersji wyjaśniających nazwę Białogłówki. Druga wiąże ją z legendą o kobietach broniących miasta.
- Śladów dawnego ganku - pierwotne wejście znajdowało się na wysokości drewnianej hurdycji biegnącej wzdłuż murów.
- Terenów za basztą - to właśnie w tej okolicy znajdowała się dawna siedziba kasztelana, zburzona pod koniec XIII wieku.
Znajdź gryfika, zeskanuj kod QR i sprawdź, dokąd zaprowadzi Cię jego historia.
Co znajdowało się tutaj, zanim powstało średniowieczne miasto? Odkryj najstarszą historię Stargardu.
Odkryj historię
Brama Wałowa
To jeden z ostatnich mocnych akcentów fortyfikacyjnych dzisiejszego spaceru. Brama pochodzi z pierwszej połowy XV wieku, choć jej górne partie otrzymały później renesansową formę. Dziś znajduję się tu siedziba Stargardzkie Stowarzyszenie Miłośników Sztuk Plastycznych „Brama”, która prowadzi tam swoja galerię.
- Dwóch epok w jednym budynku - spójrz na gotycką dolną część bramy, a następnie na jej późniejsze renesansowe szczyty.
- Wykusza latrynowego - na południowej elewacji zachował się charakterystyczny wykusz detal, który łatwo przeoczyć.
Masz więcej czasu? Zajrzyj do FILARÓW. Tuż obok znajduje się Stargardzkie Centrum Nauki FILARY – miejsce, w którym historię miasta zastępują eksperymenty, nauka i dobra zabawa. To świetna opcja, jeśli chcesz na chwilę zejść z gotyckiego szlaku albo podróżujesz z dziećmi. Na wizytę zarezerwuj ok 1,5 – 2 h. Sprawdź godziny otwarcia i bilety.
Sprawdź szczegóły
Arsenał i Dom Protzena
Od Bramy Wałowej kontynuuj spacer wzdłuż Plant. Po drodze czekają jeszcze dwa miejsca, które pokazują zupełnie inne oblicza średniowiecznego miasta, jedno związane z jego obroną, drugie z życiem jego mieszkańców.
- Arsenał Miejski - powstał około 1500 roku. Produkowano, naprawiano i przechowywano tu broń potrzebną do obrony miasta. Później budynek pełnił m.in. funkcję więzienia, a dziś jest siedzibą archiwum.
- Dom Protzena - spójrz na jego bogato zdobiony szczyt i charakterystyczne stargardzkie blendy. To jedna z najcenniejszych późnogotyckich kamienic tego typu w Polsce i świetny przykład tego, że gotycki Stargard to nie tylko kościoły i fortyfikacje. Obecnie siedziba Państwowej Szkoły Muzycznej I i II st. Im. Witolda Lutosławskiego.
Nie tylko obrona – przez większość dnia oglądałeś monumentalne świątynie, bramy, baszty i mury. Dom Protzena pokazuje inne oblicze gotyckiego miasta, architekturę mieszczańską.
Jak wyglądało życie w gotyckim Stargardzie?
Zobacz szczegóły
Rynek Staromiejski
Wróciłeś do miejsca, od którego wszystko się zaczęło. Za Tobą najważniejsze gotyckie gwiazdy Stargardu, monumentalne świątynie, mury, baszty, bramy i ślady życia dawnego miasta.
Masz jeszcze czas?
Twój dzień nie musi kończyć się tutaj. Przejdź do planowania i wybierz, co jeszcze chcesz odkryć: gryfiki, murale, kulturę, wydarzenia albo miejsca oznaczone gwiazdą Partner Gwiazdozbioru Gotyku.
Stwórz swój plan